Wat is het Wernicke syndroom?

In minstens de helft van de gevallen begint het Korsakovsyndroom met een acuut en levensbedreigend ziektebeeld: de Wernicke encefalopathie. De hoeveelheid vitamine B1 bereikt een ondergrens. Allerlei stofwisselingsprocessen in de hersenen raken verstoord en er treedt weefselbeschadiging op.

De Werknicke encefalopathie is te herkennen aan oogbewegingsstoornissen, loopstoornissen en verwardheid. De cliënt is meestal suf. Daarnaast kunnen cliënten moeite hebben met lopen door een ernstige vorm van ataxie. Ataxie is een onregelmatige en onhandige beweging van de ledematen en romp, te wijten aan een stoornis van de fijne coördinatie en spierbewegingen. In de praktijk wordt de diagnose Wernicke encefalopathie vaak niet gesteld. Dat komt omdat het beeld niet altijd duidelijk is. De symptomen lijken namelijk erg op die van dronkenschap.
Men kan ook buiten bewustzijn raken (stupor of coma). Ook voelt men vaak geen pijnprikkels meer. Soms wordt men hyperactief (delirium tremens), soms juist bewegingsloos, inactief, met slappe spieren. Meestal is ook de leverfunctie gestoord. Angst kan ook optreden in het klassiek delirium: “beestjes zien”. Het is een acuut en levensbedreigend ziektebeeld, veroorzaakt door het Thiaminetekort.
 
Wanneer patiënten met Wernicke encefalopathie direct vitamine B1 zouden krijgen (intraveneus of intramusculair) hebben ze een goede kans om te overleven. Ruim 10% van deze cliënten overlijdt echter. Als de cliënt in de acute fase vitamine B1 krijgt toegediend, verminderen de symptomen snel. De sufheid en verwardheid en de oogbewegingsstoornissen verdwijnen meestal binnen enige uren tot dagen. Ook gaan cliënten meestal binnen enkele weken weer normaal lopen.